Tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền: Cách phục hồi hiệu quả không phải ai cũng biết

Tai biến mạch máu não là một trong những cấp cứu y tế khẩn cấp hàng đầu thế giới. Nhưng bạn có biết tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ hiện đại mà còn có cách nhìn rất đặc thù, dựa trên cân bằng khí huyết, can – tỳ – thận, và nguyên lý thông kinh hoạt lạc? Bài viết này sẽ giải mã sâu sắc nguyên nhân, di chứng và – quan trọng nhất – các phương pháp phục hồi hiệu quả theo y học cổ truyền mà không phải ai cũng biết.

Giải thích tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền

Trong đột quỵ theo y học cổ truyền, tai biến mạch máu não được xem là chứng trúng phong (中風). Theo Đông y, đây là kết quả của sự rối loạn cân bằng Âm – Dương và tắc nghẽn Khí – Huyết, làm mất điều hòa năng lượng trong cơ thể. Khi khí huyết không lưu thông, phong tà dễ xâm nhập – gây đột ngột mất ý thức, liệt nửa người, méo miệng, nói khó…

 “Tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền thường liên quan tới đàm trọc, hàn nhiệt, khí huyết không đều, đặc biệt là can tỳ thận hư dẫn tới ngưng trệ kinh mạch.” – Bác sĩ Lê Minh Tâm, chuyên khoa YHCT

Hiện tượng “phong” và tắc nghẽn khí huyết

• Phong: yếu tố gây ra biến chứng nhanh và thất thường

• Huyết ứ: không đủ lưu thông đến não

• Đàm trọc: cản trở khí huyết vận hành

Đây là ba trụ cột quan trọng trong cơ chế bệnh lý của tai biến theo y học cổ truyền.

Nguyên nhân gây tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, tai biến mạch máu não không xảy ra đột ngột mà hình thành từ sự rối loạn kéo dài của khí huyết, tạng phủ suy yếu và tà khí tích tụ trong cơ thể. Khi nền tảng bên trong mất cân bằng, chỉ một tác động nhỏ cũng có thể gây ra đột quỵ nguy hiểm, để lại nhiều di chứng nặng nề.

Rối loạn khí huyết – căn nguyên sâu xa

Theo y học cổ truyền, khí huyết là nền tảng để nuôi cơ thể. Khi khí huyết không thấm vào não, các chức năng điều hòa vận động và nhận thức sẽ bị ngưng trệ:

• Khí bị ứ trệ gây tắc nghẽn mạch

• Huyết không đủ dẫn tới thiếu dinh dưỡng mô não

• Phong tà dễ xâm nhập khi cơ thể yếu

Bác sĩ Đông y thường nhấn mạnh rằng:

“Tai biến mạch máu não không chỉ là vấn đề mạch máu đơn thuần, mà còn là sự rối loạn năng lượng cơ thể.” – Bác sĩ Nguyễn Hữu Phúc

Can thận hư yếu theo y học cổ truyền

• Thận là gốc nguồn khí huyết

• Can điều chỉnh cân bằng cơ thể

Khi hai tạng phủ này hư yếu, sự lưu thông khí huyết không ổn định, dễ dẫn đến đột quỵ. Đây là lý do tại sao người già và người mắc bệnh mạn tính dễ gặp tai biến hơn.

Đàm trọc tà khí

Một số yếu tố như stress kéo dài, chế độ ăn không hợp lý, ô nhiễm, lạm dụng rượu bia khiến đàm trọc tích tụ trong mạch, cản trở lưu thông khí huyết và sinh tai biến.

Dấu hiệu tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền

Y học cổ truyền chú trọng biểu hiện lâm sàng kết hợp tổng thể:

• Chóng mặt đột ngột

• Mờ mắt, tê bì tay chân

• Méo mặt, khó nói

• Mạch huyền, trầm, hư

Nếu bạn gặp một trong các dấu hiệu này, đặc biệt kèm đau đầu dữ dội và khó vận động – hãy coi chừng đột quỵ theo y học cổ truyền và tìm bác sĩ khám ngay.

Di chứng tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, di chứng sau tai biến hình thành do khí huyết không thông, kinh lạc bế tắc và tạng phủ suy yếu, khiến cơ thể khó phục hồi hoàn toàn nếu không được can thiệp đúng cách và kịp thời.

• Liệt vận động, yếu nửa người: Khí huyết không vận hành đến tay chân làm kinh mạch bị nghẽn, người bệnh khó đi lại, giảm sức cơ, mất thăng bằng và cần thời gian dài để phục hồi chức năng vận động.

• Rối loạn ngôn ngữ, nói khó: Khi khí huyết không đủ nuôi dưỡng não bộ, đặc biệt vùng điều khiển lời nói, người bệnh dễ bị nói ngọng, nói chậm, diễn đạt kém hoặc mất khả năng giao tiếp.

• Rối loạn cảm giác, tê bì: Kinh lạc không thông gây khí trệ huyết ứ, dẫn đến tê bì, đau nhức tay chân, cảm giác nặng người kéo dài và dễ tái phát nếu không được điều trị bài bản.

Phác đồ phục hồi tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, phục hồi sau tai biến không thể chỉ dựa vào một phương pháp đơn lẻ mà cần kết hợp đồng bộ thuốc, châm cứu và phục hồi chức năng, nhằm thông kinh hoạt lạc, điều hòa khí huyết và khôi phục dần khả năng vận động cho người bệnh.

• Hoạt huyết hóa ứ: Sử dụng các vị thuốc như Đan sâm, Xích thược, Hồng hoa giúp phá huyết ứ, tăng lưu thông khí huyết lên não, hỗ trợ phục hồi các vùng tổn thương sau tai biến.

• Bổ khí bổ huyết: Đương quy, Hoàng kỳ, Bạch truật có tác dụng tăng cường khí lực, nuôi dưỡng tạng phủ, giúp cơ thể có đủ năng lượng để tái tạo và phục hồi chức năng vận động.

• Thông kinh hoạt lạc: Châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt giúp giải phóng tắc nghẽn kinh mạch, cải thiện tê bì, giảm co cứng cơ và hỗ trợ vận động tay chân linh hoạt hơn.

• Giác hơi hỗ trợ lưu thông khí huyết: Giác hơi đúng kỹ thuật giúp thúc đẩy tuần hoàn sâu, giảm ứ trệ khí huyết và rút ngắn thời gian phục hồi sau tai biến.

• Phục hồi chức năng chuyên sâu: Các bài tập cá nhân hóa giúp tăng sức cơ, cải thiện thăng bằng, phối hợp vận động tay – chân và nâng cao khả năng sinh hoạt độc lập cho người bệnh.

Lưu ý: Phác đồ phục hồi cần được xây dựng dựa trên thể trạng, mức độ di chứng và giai đoạn sau tai biến của từng người; tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hoặc áp dụng trị liệu khi chưa được thăm khám chuyên môn.

Bạn có nhu cầu thăm khám và phục hồi sau tai biến bằng Đông y có thể đến Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Sing (169 Hoàng Hoa Thám, Võ Cường, Bắc Ninh) để được thăm khám kỹ lưỡng và điều trị theo phác đồ cá thể hóa, giúp tối ưu hóa tốc độ hồi phục và phục hồi chức năng vận động sau tai biến.

Tai biến mạch máu não theo y học cổ truyền sẽ tiếp cận đúng – kết hợp bài thuốc, châm cứu, trị liệu phục hồi chức năng và theo dõi lâm sàng, việc hồi phục hiệu quả là hoàn toàn khả thi – ngay cả với những di chứng nặng. Liên hệ tư vấn và đặt lịch khám: 0222.730.2022 hoặc click TẠI ĐÂY để được hỗ trợ nhanh chóng.